Παθογένειες των Ελλήνων: Παιδεία/ 4ο Μέρος

 

Παθογένειες των Ελλήνων

Παιδεία

Η υποχρέωση που λέγεται σχολείο  

    Ας φέρουμε στο μυαλό μας δύο εικόνες. Μία εκείνη της πρώτης ημέρας της σχολικής χρονιάς και μία της τελευταίας.

    Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στις δύο αυτές εικόνες;

    Σαφώς και υπάρχει και είμαι σίγουρος πως συμφωνούμε όλοι με αυτό. Την πρώτη ημέρα τα παιδιά πηγαίνουν στο σχολείο χαρούμενα, επειδή μετά από ένα μακρύ, χαρακτηριστικό για την χώρα μας καλοκαίρι, θα δουν ξανά τους φίλους από το σχολείο, ενώ την τελευταία ημέρα τα παιδιά δεν φεύγουν χαρούμενα από το σχολείο αλλά ευτυχισμένα που ήρθε το καλοκαίρι και οι διακοπές.

    Και την ίδια ακριβώς εικόνα θα δούμε και την τελευταία ημέρα πριν τις διακοπές των Χριστουγέννων και του Πάσχα.
Αν δημιουργούσαμε τις ίδιες εικόνες μερικά χρόνια πριν όταν τα μικρά χωριά είχαν σχολεία που λειτουργούσαν θα βλέπαμε ότι τα παιδιά δεν είναι τόσο χαρούμενα για την πρώτη μέρα στο σχολείο όπως αυτά της πόλης; Γιατί άραγε;
Επειδή, εκείνα τα παιδιά περνούσαν χρόνο και με τους φίλους από το σχολείο όλο το καλοκαίρι. Δεν τους έλλειψαν. Και από την άλλη θα διαπιστώσουμε ότι τα παιδιά των χωριών έχουν συνήθως περισσότερες γνώσεις για πολλά ζητήματα από τα παιδιά της πόλης, καθώς έχουν έναν επιπλέον δάσκαλο. Την ίδια την φύση.

    Αν θέλουμε να αλλάξει η παιδεία στην Ελλάδα, θα πρέπει πρώτα να ξεκινήσουμε από την μορφή του σχολείου. Θα πρέπει να δημιουργηθεί ένα σχολείο που ο μαθητής, να μην το βλέπει σαν υποχρέωση αλλά σαν δικαίωμα και χαρά.
    Το σχολείο να είναι ένας χώρος ο οποίος θα κεντρίζει αυτήν την αστείρευτη από περιέργεια και ενδιαφέρον φύση των παιδιών. Ένα σχολείο που θα πρέπει να αλλάξει ριζικά φιλοσοφία και να γίνει όχι ένα κτίριο ακαδημαϊκής μόρφωσης, αλλά ένας ναός πολυδιάστατης εκπαίδευσης και μάθησης.

    Ας πάρουμε για παράδειγμα την διδασκαλία μέσα στις αίθουσες και ας σκεφτούμε πως θα γινόταν ένα μάθημα αν δεν έκανε ο καθηγητής ή ο δάσκαλος μία βαρετή παράδοση ενός κεφαλαίου αλλά γινόταν μία συζήτηση με την συμμετοχή όλων των μαθητών.
    Θα πάρουμε ένα μικρό παράδειγμα. Στο μάθημα της Νεοελληνικής λογοτεχνίας το θέμα είναι η Φόνισσα του Παπαδιαμάντη. Ας σκεφτούμε λίγο πως θα αντιμετώπιζαν οι μαθητές το ίδιο μάθημα αν ο καθηγητής ζητούσε από τους μαθητές να διαβάσουν το κείμενο του σχολικού βιβλίου, παροτρύνοντας τους όμως να διαβάσουν όλο το βιβλίο και την ώρα του μαθήματος αντί να κάνει αυτός παράδοση, να αφήσει τους μαθητές να μιλήσουν. Να πουν την γνώμη τους. Όχι μόνο για το βιβλίο αλλά και για τα κοινωνικά ζητήματα που θέτει όπως η θέση της γυναίκας στην κοινωνία εκείνη την εποχή και σήμερα.

    Πόσο πιο εύκολα θα αγαπούσαν τα παιδιά τα μαθηματικά αν αντί για την ξύλινη (για κάποια παιδιά) γλώσσα των αριθμών, ο δάσκαλος τους έδειχνε την μαγεία τους με κάποιο παιχνίδι ή αν στην φυσική τους έδειχνε τους νόμους της στην φύση και όχι σε ένα μαυροπίνακα.
    Ας σκεφτούμε πως θα ήταν αν σε αυτές τις εκδρομές που είναι προγραμματισμένες, αντί να πηγαίνουν τα παιδιά στο κοντινότερο πάρκο ή αλσύλιο, να τα πήγαιναν σε ότι αφορά τις μεγάλες πόλεις στο αστεροσκοπείο, σε έναν ζωολογικό κήπο, σε ένα κολυμβητήριο, όχι για να παίξουν αλλά για να μάθουν. Όχι για να χάσουν μία μέρα μαθήματος αλλά να κερδίσουν μία μέρα γνώσης.

    Από την άλλη σε μικρότερες πόλεις υπάρχουν εκεί ιδιαίτερα άπειρα μέρη όπου θα μπορούσαν να πάνε τα παιδιά και να αποκτήσουν γνώσεις και όχι το χάσιμο μιας ημέρας. Και δεν χρειάζεται να πηγαίνει όλο το σχολείο μαζί σε αυτές τις εκδρομές, αλλά τμηματικά.
    Να μπουν στο σχολείο εναλλακτικές μορφές διδασκαλίας. Όπως το να κάνει ένας καθηγητής το μάθημα του μία όμορφη ανοιξιάτικη μέρα όχι μέσα σε μία κλειστή και δυσάρεστη αίθουσα αλλά έξω στον προαύλιο χώρο ή στο διπλανό πάρκο.
    Και ξέρουμε όλοι πως όσο και αν το μυαλό των παιδιών ταξιδεύει, θα συλλάβει και θα κατανοήσει περισσότερα εκεί έξω από όσα μέσα στο στείρο περιβάλλον της αίθουσας.

    Με λίγα λόγια για να ξεκινήσει μία σωστή μεταρρύθμιση στην παιδεία, αυτή πρέπει να ξεκινήσει από το να μεταμορφωθεί το σχολείο από μία υποχρεωτική αγγαρεία για τους μαθητές σε μία ευκαιρία για διασκέδαση και γνώση.